در حال بارگذاری ...
نقدی بر نمایش« نای و نی»

روایت ایرانی نای و نی

انتخاب شیوه‌ای با کمک از فاصله‌گذاری برای روایت حوادث کربلا جزو نکات برجسته این نمایش بود به‌طوری‌که حتی می‌شد در قطع شدن به‌یک‌باره گریه تماشاگران این فاصله‌گذاری را دید. بااین‌همه، واقعیت این است که متن تئاتری، هر خاستگاهی که داشته باشد، متنی است که برای اجرا در برابر تماشاگران نوشته‌شده است، و این وضعیت کاملاً برخلاف خواندن است، که عرصهٔ خاموش رودررویی سوژه و متن و دارای نوعی جذابیت صمیمانه است

تئاتر همدان- روح الله صالحی؛ نمایش «نای و نی» بدون شک اتفاق و اجرایی ستودنی در نهمین همایش تئاتر صاحبدلان در همدان است آن‌هم به‌واسطه حضور بازیگرانی با معلولیت و توان یاب که با اعتمادبه‌نفس و بیان قابل‌قبول روی صحنه حاضر شدند. طبق نوشته روی بنر و پوستر نمایش عواید این نمایش به انجمن ناشنوایان امواج سکوت تعلق گرفت که با چهل بازیگر با معلولیت جسمی و بینایی و ...به اجرا درآمد و هماهنگی این بازیگران برای بروز توانایی‌هایشان قابل‌تحسین است.

نمایش نای و نی روایت وقایع کربلاست؛ اما بار به روایت ایرانی و به این شکل که چند ایرانی به کمک امام حسین. ع. رفته‌اند اما وقتی می‌رسند که واقعه خون اتفاق افتاده است و کاروان اسراء به راه افتاده‌اند و حضرت زینب. س. از آن‌ها می‌خواهد که برگردند و واقعه را روایت کنند و تماشاگران تمام وقایع کربلا را در چند تابلو می‌بینند. این‌که سندیت این ماجرا تا به کجاست جای سؤال دارد. چراکه موقعیت فعلی تعریف نمی‌شود و این‌که اینان از کجا شنیده‌اند به کمک امام بروند هم باز نمی‌شود.

در روز واقعه نوشته بهرام بیضایی ما با یک قرارداد دراماتیک روبه‌رو هستیم که ازآنجایی‌که صدا هرگز از بین نمی‌رود و در تمام ادوار تاریخی درحرکت خواهد بود موقعیت دراماتیک ساخته اما در اینجا و در نای و نی این قرارداد و رویداد دیده نمی‌شود ومسأله اصلی در این نمایش روایت ایرانی ماجراست و این روایت است که شخصیت و کنش را می‌آفریند درواقع آنچه در درام به شخصیت فردیت می‌بخشد زبان دراماتیک است.

درواقع تفاوتی حتی در زبان روایتی دیده نمی‌شود. زبان نمایش و دنیای تخیلی صحنه، متشکل از نشانه‌های شنیداری و دیداری است که ازنظر  منطقی و زمانی از نشانه‌هایی که در متن اصلی به نمایش درآمده‌اند ناشی نمی‌شود. این‌که ایرانی‌ها روایت کربلا را بازگو کنند این تعلیق را ایجاد می‌کند که قرار است از چه زاویه و نگاه نشانه‌های شنیداری و دیداری شکل بگیرد و حتی شکل روایتی تازه و متفاوت از بقیه مقتل‌ها و روضه‌ها ببیند اما درواقع چنین نیست.

این روایت ایرانی که در شکل و رویداد آغازین نمایش نای و نی گفته می‌شود ابتر می‌ماند تا جایی که سردار ایرانی وقتی از ماجرای کربلا برمی‌گردد و مغموم روایت را آغاز می‌کند اما در پایان، بازگشت روایت دیده نمی‌شود. اصطلاحی که اهل موسیقی ایرانی در آواز به آن فرود می‌گویند؛ باید دیده شود این فرود در روایت شرقی به بازگشت معروف است به‌طوری‌که باید پایان نمایش ما به صحنه آغازین نمایش برمی‌گشتم و آنجا تأثیر روایت سردار ایرانی را برای مردمی که جمع شده‌اند را ببینیم؛ اما به‌یک‌باره در مشایعت فرشتگان که حضرت رقیه. س. را بدرقه می‌کنند نمایش تمام می‌شود. 

انتخاب شیوه‌ای با کمک از فاصله‌گذاری برای روایت حوادث کربلا جزو نکات برجسته این نمایش بود به‌طوری‌که حتی می‌شد در قطع شدن به‌یک‌باره گریه تماشاگران این فاصله‌گذاری را دید. بااین‌همه، واقعیت این است که متن تئاتری، هر خاستگاهی که داشته باشد، متنی است که برای اجرا در برابر تماشاگران نوشته‌شده است، و این وضعیت کاملاً برخلاف خواندن است، که عرصهٔ خاموش رودررویی سوژه و متن و دارای نوعی جذابیت صمیمانه است

آنچه در ذهنیت عموم جامعه قرارگرفته است نمایش دینی یعنی جایی صدای مداحی و به‌نوعی راه انداختن دسته سینه‌زنی می‌تواند هم ذات پناری انگیزشی را در مخاطب برانگیزاند؛ که بهنام میرزایی در تلاش بوده است که با استفاده از ویدئو پرجکشن و قطع‌های نور و تبدیل همان صحنه نخست بدون تغییر آن‌هم با یک سکوی پوشیده با گونی کنفی موقعیت جدید را روایت می‌کند؛ که می‌توانست با استفاده از پارچه و آکسسوار و حتی بهره‌گیری از اهالی که در ابتدای نمایش دیده می‌شوند و دیگر دیده نمی‌شوند این روایت را بازسازی می‌کرد و سردار به‌عنوان معین البکائی تعزیه درواقع اهالی را کارگردانی صحنه ای‌ای کند و این روایت را به روح اولیه و آیینی‌اش نزدیک کند

 




مطالب مرتبط

در آیین پایانی چهارمین جشنواره سراسری نقالی و پرده‌خوانی غدیر

سید مهرداد کاووسی حسینی از همدان برگزیده جشنواره نقالان علوی شد
در آیین پایانی چهارمین جشنواره سراسری نقالی و پرده‌خوانی غدیر

سید مهرداد کاووسی حسینی از همدان برگزیده جشنواره نقالان علوی شد

 با آرای اردشیر صالح‌پور، محمدحسین ناصربخت، داود فتحعلی‌بیگی و علی ناری به عنوان داور چهارمین جشنواره سراسری نقالی و پرده‌خوانی غدیر (نقالان علوی) نفرات برگزیده معرفی شدند که سید مهرداد کاووسی از استان همدان به عنوان  نفر برگزیده معرفی شد.

|

با نظر  هیات انتخاب چهارمین جشنواره سراسری نقالی و پرده‌خوانی غدیر (نقالان علوی)

سید مهرداد کاووسی حسینی نقل می خواند
با نظر هیات انتخاب چهارمین جشنواره سراسری نقالی و پرده‌خوانی غدیر (نقالان علوی)

سید مهرداد کاووسی حسینی نقل می خواند

هیات انتخاب چهارمین جشنواره سراسری نقالی و پرده‌خوانی غدیر (نقالان علوی) متشکل از علی ناری، امیر صادقی و مهدی چایانی پس از بازبینی آثار ارسالی شرکت‌کنندگان به این جشنواره، آثار راه یافته را به شرح زیر معرفی کردند  که نام  سید مهرداد کاووسی حسینی از همدان در میان آثار راه ...

|

با اعلام هیأت ارزیابی متون بخش خیابانی

دست پر همدانی ها برای هفدهمین جشنواره سراسری تئاترمقاومت
با اعلام هیأت ارزیابی متون بخش خیابانی

دست پر همدانی ها برای هفدهمین جشنواره سراسری تئاترمقاومت

هیأت ارزیابی متون هفدهمین جشنواره سراسری تئاترمقاومت متشکل از محمدحسین ناصربخت ، علی یعقوب زاده و پژمان شاهوردی ، نتایج ارزیابی متون این بخش بدون اولویت اعلام کردند که از مجموع 74 اثر راه یافته به مرحله ارزیابی اجرایی، هفت نمایش از استان همدان در میان آثار دیده می شود

|

زیر نظر کارشناس تئاتر استان همدان

مجموعه کارگاه های تخصصی آموزش تئاتر در همدان برگزار می شود
زیر نظر کارشناس تئاتر استان همدان

مجموعه کارگاه های تخصصی آموزش تئاتر در همدان برگزار می شود

مجموعه کارگاهای زیبایی شناسی در تئاتر، بازیگری در تئاتر، نمایشنامه نویسی و کارگردانی در تئاتر را با ظرفیت محدود برگزار می شود علاقمندان تا دهم تیرماه فرصت دارند جهت ثبت نام با شماره تلفن های 38381010 و 38381020 تماس حاصل نمایند.

|

از سوی دبیرخانه نخستین جشنواره تئاتر آپارتمانی«مان»

دو متن نمایشی از شهر ملایر پذیرفته شد
از سوی دبیرخانه نخستین جشنواره تئاتر آپارتمانی«مان»

دو متن نمایشی از شهر ملایر پذیرفته شد

در نخستین همایش تئاتر آپارتمانى تحت عنوان «مان» نمایش های «من زنده ام» به نویسندگی مهدی روزبهانی و  نمایش«پشت گلدانهای شهر» به نویسندگی موسی هدایتی و کارگردانی محمد مهیار آقانوری هردو از شهر ملایر در میان آثار راه  یافته به مرحله دوم و ارزیابی تصویری آثار دیده می شود

|

با هدف کشف و شکوفایی استعدادهای جوان

فراخوان سی و دومین جشنواره تئاتر استان همدان منتشر شد
با هدف کشف و شکوفایی استعدادهای جوان

فراخوان سی و دومین جشنواره تئاتر استان همدان منتشر شد

امید اجتماعی، ارتقاء نهاد خانواده، هم گرایی ملی و جهش تولید موضوعات پیش نهادی و اولویت دار سی و دومین جشنواره تئاتر استان همدان است که این جشنواره در سه بخش رقابتی –صحنه ای، بخش مرور که ویژه پیشکسوتان و یک نمایش به انتخاب دبیرخانه جشنواره و بخش خیابانی در آذرماه برگزار می ...

|

حسین صفی   از تئاتر همدان در سالی که گذشت

این چراغ هنوز روشن است
حسین صفی از تئاتر همدان در سالی که گذشت

این چراغ هنوز روشن است

سال 1398 برای تئاتر استان همدان، سال رونق اجراهای عمومی در سطح شهرستان های استان بود که نشان می دهد چراغ صحنه توسط هنرمندانش پر فروغ و روشن می تابد.در مجموع 148 عنوان نمایش در استان تولید شد و بیش از هزار و نهصد نوبت اجرای عمومی تئاتر باعث شد چراغ تئاتر در سالن های نمایش شهرستان ...

|

با رویکرد انتخابات

نمایش« طنز انتخاباتی» در نهاوند به  صحنه می رود
با رویکرد انتخابات

نمایش« طنز انتخاباتی» در نهاوند به صحنه می رود

نمایش« طنز انتخاباتی» در قالب جنگ شادی نهاوند به نویسندگی سهم الدین دارایی و کارگردانی میثم دارایی از 27 بهمن الی اول اسفند ساعت 18 در تالار اندیشه مجتمع فرهنگی و هنری امام خمینی(ره) نهاوند به روی صحنه می رود.

|

توسط گروه نمایشی فروغ

نمایش« سردار آسمانی» در نهاوند به روی صحنه می رود
توسط گروه نمایشی فروغ

نمایش« سردار آسمانی» در نهاوند به روی صحنه می رود

نمایش« سردار آسمانی» به نویسنگی شهریار طاهری و کارگردانی صحبت الله روشنفکر کاری از گروه نمایشی فروغ  26 الی 29 بهمن ساعت 16 در تالار اندیشه مچتمع فرهنگی هنری امام خمینی(ره) نهاوند به روی صحنه می رود.

|

نظرات کاربران